สอบปลายภาค COM214/2551
มี 3 ข้อ
1. ขั้นตอนในการสืบค้นสารสนเทศ มีกี่ขั้นตอน อะไรบ้าง และจากการสืบค้นในแต่ละขั้นตอนพบปัญหาและอุปสรรคอย่างไรบ้าง
ตอบ มีทั้งหมด 5 ขั้นตอน ได้แก่
1. คิดและวางแผนผลิตงาน โดยเริ่มจากการเลือกหัวข้อของกลุ่ม โดยใช้ความอยากรู้ส่วนตัวของสมาชิกในกลุ่ม ใช้ประสบการณ์กำหนดวัตถุประสงค์ของเรื่อง และที่สำคัญหัวข้อที่เลือกต้องสนองความต้องการของผู้รับสาร ปัญหาในการวางแผนคือมีเรื่องที่อยากรู้มากมายจนไม่รู้จะทำเรื่องใดดี จึงแก้ไขด้วยการวางconceptว่าจะทำเรื่องเกี่ยวกับสุขภาพและให้ทุกคนไปหาเรื่องที่น่าสนใจ และในที่สุดกลุ่มของเราก็เลือกหัวข้อ อนุมูลอิสระ ด้วยเหตุผลว่าแท้จริงแล้วอนุมูลอิสระคืออะไร ทำไมจึงได้พบ ได้เห็น บ่อยในผลิตภัณฑ์ต่างๆ ทั้งอาหาร เครื่องดื่ม และในเครื่องสำอาง เป็นต้น และเมื่อสอบถามจากคนรอบๆตัวก็ได้คำตอบกันไปคนละทิศคนละทาง พวกเราจึงใคร่รู้เรื่องอนุมูลอิสระมากขึ้นอีก และเชื่อว่าผู้รับสารก็คงอยากทราบเช่นกัน เพราะเป็นเรื่องเกี่ยวกับสุขภาพ อาหารการกิน ซึ่งเป็นเรื่องใกล้ตัวเราทั้งนั้น
2. วิธีการรวบรวมข้อมูล เป็นขั้นตอนที่สมาชิกในกลุ่มช่วยกันคิดวิธีที่จะได้มาซึ่งData และ Information ที่เป็นความจริงและน่าเชื่อถือที่สุด และเราได้เลือกการรวบรวมข้อมูลด้วยวิธี สำรวจด้วยแบบสอบถาม การสัมภาษณ์รู้ การศึกษาจากเอกสารซึ่งมีทั้งหนังสือ และเว็บไซต์ ในขั้นตอนนี้เรามีปัญหาในการติดต่อผู้ให้สัมภาษณ์ที่มีความรู้เรื่องอนุมูลอิสระเพราะไม่รู้จะสัมภาษณ์ใคร แก้ปัญหาโดยการติดต่ออาจารย์คณะเทคโนโลยีชีวภาพในมหาวิทยาลัยรังสิต ซึ่งสะดวกในการให้สัมภาษณ์ และปัญหาในการออกแบบแบบสอบถามให้ตรงตามวัตถุประสงค์ที่เราต้องการ ทางแก้ไขก็คือนำแบบสอบถามไปปรึกษาอาจารย์ ก่อนนำไปใช้สำรวจ
3. ขั้นตอนการดำเนินการเก็บข้อมูล จากการแหล่งข้อมูล เหล่านี้
- การสำรวจด้วยแบบสอบถาม พบปัญหาเรื่องการตอบแบบสอบถามที่สามารถบิดเบือนความจริง ผู้ตอบแบบสอบถามอาจตอบไม่ตรงกับใจ หรือบางครั้งอาจไม่ใส่ใจในการตอบแบบสอบถามด้วยซ้ำ ทำให้ข้อมูลที่ได้มามีความน่าเชื่อถือน้อย
- การสัมภาษณ์ ได้ข้อมูลที่เป็นส่วนของความคิดและความรู้สึกเกี่ยวกับเรื่องอนุมูลอิสระมากขึ้น ปัญหาที่พบคือการตอบตอบเกินประเด็นในตอนแรก แต่เนื่องจากเตรียมคำถามไปจึงพยายามวกกลับมาถามในประเด็นที่ต้องการ ปัญหาอีกข้อที่พบคือการทำความเข้าเกี่ยวกับเรื่องอนุมูลอิสระค่อนข้างยากเพราะเป็นของมูลทางวิทยาศาสตร์ มีคำศัพท์เฉพาะด้าน จึงต้องขอให้ผู้ให้สัมภาษณ์เท้าความให้เราทราบก่อน เช่น คำว่า อิเล็คตรอน โมเลกุล ฟรีเรดิคัล เป็นต้น อีกทั้งได้ความกรุณาจากผู้ให้สัมภาษณ์ให้ตอบคำถามด้วยภาษาที่เข้าใจง่ายสำหรับบุคคลทั่วไป เพื่อให้เรานึกภาพออกโดยเฉพาะที่มาเรื่องความหมายของอนุมูลอิสระนั้นยากมาๆ
- เอกสาร เนื่องจากจำนวนเอกสารมีจำนวนมากจึงปัญหาในการตัดสินใจเลือก เพราะมีทั้งเอกสารที่เป็นหนังสือ และเอกสารออนไลน์หลากหายเว็บไซต์ ทางแก้ไขก็คือ พิจารณาจากผู้เขียนบทความ และต้องมาจากสำนักพิมพ์หรือเว็บไซต์ที่น่าเชื่อถือ ซึ่งเรียกได้ว่าใช้หลักการวิพากษ์ภายนอกเบื้องต้นนั้นเอง
4. การเลือกข้อมูล โดยอาศัยการวิพากษ์ภายนอก และวิพากษ์ภายใน ตามลำดับ และข้อมูลที่เลือกใช้ได้แก่ แบบสอบถามเรื่องความเข้าใจเรื่องอนุมูลอิสระจากนักศึกษามหาวิทยาลัยรังสิต จากการสัมภาษณ์ผู้ช่วยศาสตราจารย์ศศิรินทร์ แลบัว หนังสือต้านอนุมูลอิสระเพื่อสุขภาพและความอ่อนเยาว์ ของ คุณเรืองจรูญ รุจิกร และ ได้เว็บไซต์ที่น่าเชื่อถือมา 4 เว็บไซต์
5. เรียบเรียงและจัดหมวดหมู่เป็นภาษาของเราเอง
2. วิธีการใช้หลักเหตุและผลของ Stephen Toulmin จากหัวข้อของกลุ่ม
ตอบ Data+information ก็คือข้อมูลจากแหล่งอ้างอิงเรื่องสารต้านอนุมูลอิสระทั้งหมดที่กลุ่มหามาได้ จากแหล่งข้อมูล 4 ประเภท คือจากหนังสือต้านอนุมูลอิสระเพื่อความอ่อนเยาว์ จากการค้นคว้าทางอินเตอร์เน็ต จากการสัมภาษณ์ผู้ช่วยศาสตราจารย์ศศิรินทร์ แลบัว และจากการสำรวจด้วยแบบสอบถามเรื่องความเข้าใจเรื่องอนุมูลอิสระจากนักศึกษามหาวิทยาลัยรังสิต
Warrant คือข้อความหรือหลักการที่มีเหตุผลเพื่อนำไปสู่ข้อสรุป และข้อมูลที่เราใช้เป็นเหตุผลนำไปสู่ข้อสรุปว่าสารอนุมูลอิสระให้โทษต่อร่างกายและควรกำจัดสารอนุมูลอิสระออกจากร่างกาย ด้วยการรับประทานสารต้านอนุมูลอิสระซึ่งพบได้ในผักและผลไม้สดนั้น มาจากแหล่งอ้างอิง 7 แหล่ง ซึ่งแต่ละแหล่งอ้างอิงนั้นกล่าวถึงโทษและผลกระทบจากอนุมูลอิสระ เช่น แหล่งอ้างอิงที่ 2 จากหนังสือต้านอนุมูลอิสระเพื่อสุขภาพและความอ่อนเยาว์ บอกว่า อนุมูลอิสระที่พบบ่อยมี 4 ชนิดแต่ละชนิดล้วนแล้วแต่ทำให้ร่างกายเสื่อมโทรมก่อนไว้อันควร และจากแหล่งอ้างอิงที่ 3 จากเว็บไซต์ http://www.gpo.ro.th/rdi/html/antioxidants.html ได้กล่าวว่าสารที่จะมากำจัดอนุมูลอิสระนั้นคือสารต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidant) เป็นต้น
Backing คือข้อสนับสนุนว่า Warrantของเราน่าเชื่อถือ หลักการต่างๆที่ใช้เป็นเหตุผลนำไปสู่ข้อสรุปเรื่องอนุมูลอิสระนั้น มีผลวิจัยรองรับ เช่น backing สนับสนุนแหล่งอ้างอิงที่4 จากเว็บไซต์ http://www.tistr-foodprocess.net/vegetable_spice2_th.htm การวิจัยในปี 1990 พบว่าสารต้านอนุมูลอิสระที่ได้มาจากวิตามินซี วิตามินอี และเบต้าแคโรทีน จากพืช ผักผลไม้ และผลการวิจัยเกี่ยวกับฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของผักพื้นบ้านในอาหารเหนือและอาหารอีสาน เป็นต้น
Qualifier คือข้อแม้ที่ทำให้ข้อมูลไม่อาจถูกต้องได้ 100% ในเรื่องอนุมูลอิสระ เราพบข้อมูลการใช้วิตามินและอาหารเสริมเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ซึ่งยังไม่มีการยืนยันอย่างแน่นอนว่าสารต้านอนุมูลอิสระจากอาหารเสริม นั้นป้องกันโรคได้จริงหรือไม่ เพียงแต่ยังมีการศึกษาของ Bjelakovic G และคณะ ที่เชื่อว่าสารต้านอนุมูลอิสระอาหารเสริม ไม่ได้ให้ผลในการป้องกันการเกิดโรคแต่อย่างใด และอาจมีข้อเสียมากกว่าข้อดี กรณีทำให้เราไม่อาจหาข้อสรุปได้ว่าสารต้านอนุมูลอิสระในรูปของอาหารเสริมและวิตามินสารชมารถกำจัดอนุมูลอิสระออกจากร่างกายได้
Claim คือข้อสรุปของงานสืบค้นสารสนเทศ ซึ่งจากการศึกษาอนุมูลอิสระที่มี warrant และ backing เราได้ข้อสรุปว่า อนุมูลอิสระเป็นสารที่ให้โทษแก่ร่างกาย ดังนั้นเราต้องหาทางกำจัดอนุมูลอิสระออกจากร่างกาย ด้วยการรับประทานสารต้านอนุมูลอิสระซึ่งมีอยู่ในผักและผลไม้สดนั่นเอง
Rebuttal คือข้อยกเว้น ที่แสดงถึงความรับผิดชอบต่อข้อมูลของตน สำหรับเรื่องอนุมูลอิสระ การรับประทานผักผลไม้สดเพื่อต้านอนุมูลอิสระอาจไม่ได้ผล ถ้าหากผักผลไม้ที่รับประทานเข้าไปมีสารตกค้างจากยาฆ่าแมลง และสารเคมีต่างๆ รวมทั้งหากเป็นผักผลไม้ตัดต่อพันธุกรรมหรือที่เรียกว่า GMO ด้วยแล้วก็คงเป็นข้อยกเว้นในการมีฤทธิ์เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ด้วยเหตุนี้ในงานสืบค้นข้อมูลของกลุ่มเราจึงบอกวิธีเพิ่มประสิทธิภาพของการต้านอนุมูลอิสระไว้ด้วย เช่น การหลีกเลี่ยงสารเคมี ดื่มน้ำสะอาด ล้างผักผลไม้ทุกชนิดก่อนนำไปบริโภค เป็นต้น ซึ่งส่วนนี้นำมาจากแหล่งอ้างอิงที่ 5 เป็นสัมภาษณ์ของผู้ช่วยศาสตราจารย์ศศิรินทร์ แลบัว
3. คุณสมบัติและจริยธรรมที่ใช้ในการสืบค้นข้อมูลมีอะไรบ้าง
ตอบ
1. รอบรู้แหล่งข้อมูล ควรเป็นผู้เดินทางบ่อย และติดตามข้อมูลข่าวสารอยู่เสมอ
2. รับฟังความคิดเห็นและเรื่องราวต่างๆมาก
3. ไวต่อความรูสึกคือสัมผัสได้ว่าผู้ให้ข้อมูลทั้งจากการสัมภาษณ์ สำรวจ รู้สึกอย่างไร และให้ข้อมูลที่จริงเท็จมากแค่ไหน
4. อยากรู้อยากเห็นในสิ่งรอบข้าง
5. มีความคิดสร้างสรรค์
6. กล้าคิดกล้าทำ และกล้าแสดงออก
7. มีความอดทน ไม่หลงตัวเอง ไม่เหย่อหยิ่ง
8. มีความซื่อตรงในการสืบค้นข้อมูล ไม่ลำเอียงเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ไม่เห็นแก่ผลประโยชน์ส่วนตัว
9. มีความรู้ด้านนิเทศศาสตร์